Internetlandschap

Deze website bestaat uit een broncode, een computertaal. Voor de meesten van ons een onbegrijpelijke wirwar van tekens, letters en cijfers. Gelukkig hebben wij een webbrowser op onze computer, die dat keurig en vlot voor ons vertaalt in beelden en teksten, in dit geval over ruimtelijke kwaliteit in Gelderland. Wat je feitelijk ziet is een behapbare projectie van die broncode. De broncode zelf is opgeslagen op een server. Waar dat is, weten we meestal niet.

Dat is het gekke aan internet, die gespleten werelden. Aan de ene kant de 'harde' broncodes en de benodigde infrastructuur (misschien wel het ware internet), en aan de andere kant de flashy websites op onze beeldschermen (het geprojecteerde internet).

Nu zijn er mensen die zeggen dat internet een wereld op zich is; met plekken, emoties en herinneringen. Met sociale netwerken, discussiepodia en een eigen economie. Denk aan Second Life: wees wie je wilt zijn, doe wat je wilt doen, waar dan ook. Voor veel mensen is die wereld echt. En waarom ook niet. Je kunt het ervaren, er naar verlangen, je kunt er zijn - ookal moet je nog altijd achter een beeldscherm zitten. Misschien is het landschap om ons heen ook wel een projectie van een of andere oude broncode op een al lang vergeten server. En is ons brein een vleesgeworden computer met geïntegreerde webbrowser (onze ogen). En vonden ze ons 7 miljoen jaar geleden ook wel een beetje rare nerds.

Maar goed, voorlopig is (ons) internet nog een verzonnen landschap van nulletjes en eentjes, met harde eisen. Wist je dat internet een van de grootste energieverslinders van de 21e eeuw is? Door de datacenters, die 24 uur per dag met airco's gekoeld worden. En wist je dat er alleen al duizenden servers over de hele wereld nodig zijn om Youtube te draaien?

Dat minimale besef komt doordat we zo goed zijn in het wegmoffelen van die infrastructuur. We hebben geïntegreerde netwerkkaarten, draadloze (geluidloze) modems die we weghangen in de meterkast. Kabels graven we in en datacenters stoppen we weg op winderige industrieterreinen. Weg ermee. Fysiek, maar ook mentaal. De techniek wordt een achterkant en online zijn een vanzelfsprekendheid. Een kind weet amper nog hoe riolering werkt (geen idee waar zijn keutel heengaat als ie op die plastic knop duwt), laat staan dat ie weet hoe je internet 'maakt'. Dat je daar buiten iets voor nodig hebt.

'Papa, kijk, de stoep ligt open... Wat is dat voor blauw bungee-koord?'

Het schijnt dat deze website op een server staat in het Gelderse Doetinchem, in een datacenter aan de Gildenbroederslaan. Steriele technische ruimtes met stalen kasten waarin vele knipperende servers boven elkaar in een rek hangen, aan elkaar geknoopt met kabels. Dat is de binnenkant. De buitenkant van het gebouw is nietszeggender. Net als de omgeving, een lelijk bedrijventerrein. Dat is in dit geval wel grappig. Want wat is de ruimtelijke kwaliteit van deze plek als daar een website 'gevestigd' is dat een podium wil zijn van goede voorbeelden van ruimtelijke kwaliteit?

Marc Nolden

 
---
Deze column is onderdeel van een reeks. Het zijn beschouwingen over ruimtelijke kwaliteit en verschijnen maandelijks op de website van de provincie Gelderland: Gelders Bouwmeesterschap.>>